اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر ك جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 271 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشيد
    پسري ٢٤ ساله هستم و عكل واريكوسل چپ و راست را انجام داده ام. از اخرين عمل حدود ٤ ماه ميگذرد ولي در حدود يك ماه است كه حجم مني به صورت محسوسي كم شده، تحريك پذيري ام به طور كلي كاهش يافته ، در روابط جنسي به سختي و پس از زمان خيلي طولاني ارضا ميشوم ( و در مواردي ارضا نميشوم) و حالت نعوذ در صورت تحريك نشدن نيز با سرعت بيشتري نسبت به قبل از بين ميرود.
    مشكل كجاست؟ چه كاري بايد كرد؟
    تصورم از نوع تغذيه و استراحت بود ولي با طولاني شدن اين روند نگران شده ام
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اینحالات موقتی است و ربطی به خود عمل ندارد شاید آثار روانی ناشی از استرس عمل باشد و گذراست
  • تصویر کاربر Arman جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 485 مشاهده پرسش
    خسته نباشد
    یه عکسی رو براتون پیوست کردم که داخل عکس شکل 2تا ستاره نشون داده شده.آیا منظور این است که 2تا سنگ هست یا یک تکه سنگ؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      شما به همان گزارش سونوگرافی توجه کنید خیلی در امور پزشکی و جزئیات ریز نشوید
  • تصویر کاربر سخر جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 331 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما.از صبر و حوصله ای که برای ما میگذارید بسیار سپاس گزارم. من دو تا سوال داشتم.من میتونم از کرم الدارا برای رفع یک مورد ا زیگیل هام در ناحیه تناسلی ام استفاده کنم؟و سوال دومم اینکه این کرم باعث عفونت در ناحیه واژن نمیشه؟چون وقتی دکتر این کرم رو برام تجویز کرد زیگیل های زیادی داشتم ولی بعد از استفاده اون همشون رفع شدن ولی بعدش به عفونت خیلی شدیدی دچار شدم که حتی ادرارم اصلا نمیتونستم بکنم تا جایی بود که نمیتونستم از شدت سوزش راه برم و بعد یه هفته و توسط دارو های مختلف خوب شدم الان یه سال میگذره و فقط یکیش مونده که خیلی بزرگ شده و منم میترسم ازش استفاده کنم که باز عفونت میگیرم.الان برای درمان میتونم ازش استفاده کنم؟ربطی به عفونت نداره؟اینم بگم که الانم عفونت دارم.ببخشید که طولانی شد.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله می توانید استفاده کنی و باعث عفونت نمی شود
  • تصویر کاربر عماد دوشنبه ۲۷ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    سلام.آقای دکتر . من به دکتر ارولوژی مراجعه کردم و درخواست کردم برای من آزمایش سونوگرافی و آزمایش اسپرم تجویز کنند که من مطمن بشم برای بچه دار شدن مشکلی ندارم. سونو گرفتم و گفتن که بیضه ها هیچ مشکلی ندارن. برای آزمایش اسپرم مراجعه کردم ولی وارد محیط آزمایشگاه که شدم دچار استرس شدم و هرکاری کردم آلتم بلند نمیشد که بتونم نمونه بگیرم... یک بار دیگه هم مراجعه کردم و باز همین مشکل برام پیش اومد..در صورتی که من زمانی که با همسرم نزدیکی میکنم همیشه در بهترین حالت ممکن در رابطه جنسی هستم و دچار همچین مشکلی نمیشم. چطور میتونم این مشکل رو حل کنم که زمانی که به آزمایشگاه مراجعه میکنم دچار همچین مشکلی نشم؟؟؟ قرص یا دارویی هست که مشکل من رو حل کنه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      می توانید از قرص ویاگرا 50 میلی استفاده کنید
    2. تصویر کاربر عماد جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      چند ساعت قبل اینکه به آزمایشگاه مراجعه کنم این قرص رو باید مصرف کنم ؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      یک ساعت قبل
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر معصومه پنجشنبه ۱۷ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 608 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر میخواستم بدونم داروی یوریناسین برای چیه میشه توضیح بدید خواهشا ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای کاهش تحریک پذیری مثانه و درمان تکرر ادرار و بعضا بی اختیاری ادراری استفاده می شود
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۷ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۱ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط