اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر جواد سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 283 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید میشه آلت تناسلی رو بزرگ کرد بدون عمل و ثابت بمونه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر نمی شود
  • تصویر کاربر میثم سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 461 مشاهده پرسش
    با عرض سلام به خدمت اقای دکتر
    دکتر من ازتون سوالی داشتم خواهشمندم بهم بگید جواب رو
    دکتر من رفتم پیگیری کردم بیماریمو بد بهم گفتن توده پولیپویید سر مثانه دارم خب دکتر به نظرت این توده کشنده هس و ایا سرطانی هس و ایا بد از عمل از دوباره این جوری می شم یا نه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      پاسخگویی به سوال شما براساس نمونه برداری از توده مذکور و گزارش پاوتولوژی می باشد چون این توده ماهیت های متفاوتی می تواند داشته باشد
  • تصویر کاربر سینا سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 296 مشاهده پرسش
    با سلام
    آقای دکتر 23سال سن دارم و 60کیلو وزن
    اندازه ی آلت من در حالت راست شده به 8سانت میرسه
    این مشکل برامن جدیه و قابل حل شدن نیست؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم توسط ارولوژیست معاینه و ارزیابی دقیق تری شوید تا راهنمایی بهتری برایتان صورت گیرد
  • تصویر کاربر ظ سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 335 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر...پسری نوزده ساله هستم...در طول ماه رمضان امسال به شکل غیر طبیعی هیچوقت در خواب محتلم نشدم...بعد از ماه رمضان متوجه کاهش شدید مایع منی ام شدم...کاهش خیلی خیلی شدید....
    راستش تا امروز امیدوار بودم که بهبود پیدا کنم و حجم مایع منی ام طبیعی بشه اما نشد...
    درضمن سابقه مصرف هیچ دارویی رو هم ندارم...البته قبل از ماه رمضان بر اثر مرگ پدربزرگ و مادربزرگم فشار روحی زیادی رو متحمل شدم....
    ناگفته نماند آقای دکتر تقریبا یکی دو سال هست که بصورت تفریحی سیگار میکشم... از وقتیم که منی ام کم شده ترسیدم و سیگارو کنار گذاشتم....توروخدا آقای دکتر به من کمک کنید من خیلی میترسم نمیدونم باید چکار کنم...ازتون خواهش میکنم
    راستی آقای دکتر اگه میشه از طریق پیامک به من پاسخ بدین...چون زیاد به اینترنت دسترسی ندارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اینحالت احتمالا ناشی از فشار روانی ناشی از فوت پدربزرگ و مادربزرگ است و گذراست و برطرف خواهد شد
  • تصویر کاربر س سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1131 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر عزیز
    ببخشید من 18 سالم هست و پسرم . حدود 2سال هست دچار خودارضایی هستم ولی این یک ماه گذشته رو ترک کردم.
    از موقعی که ترک کردم زیر کلاهک آلتم زخم شده و پوستش کنده شده.
    یه مدت خوب شده بود ولی دوباره این زحم ایجاد شده. خیلی هم میسوزه.
    امروز هم که حمام بودم داشتم لیف میزدم با آلتم که یهو از خودبیخود شدم و متاسفانه دوباره خودارضایی کردم . ولی آبی که ازم بیرون اومد خیلی روان بود و رنگش هم مایل به زرد بود.
    خیلی نگرانم دکتر. لطفا کمکم کنید .
    و یه خواهشی که دارم اینکه اسمم جایی درز پیدا نکنه.
    همچنین لطفا راه هایی بهم بگید که دوباره بتونم این و ترکش کنم.
    خیلی زندگی واسم سخت شده . رو درس خوندنم تائیر مستقیم گذاشته.
    راستی چشمام هم مادرزادی ضعیفه. نمره هاش هرکدوم 14.5 هست.
    لطفا کمک کنید دکتر جان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اجتناب از افکار و اعمال تحریک آمیز و سرگرم کردن خود با کار و مطالعه و تفریح و روی آوردن به عبادت راهی برای ترک خود ارضایی است. در صورت نیاز به روانپزشک مراجعه و دارو مصرف کنید.
      هیچگاه در حما آلت خود را نشورید و از پماد ویتامین آ چشمی برای چرب کردن ناحیه خشکی استفاده کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۳۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط