پروتز آلت تناسلی یک وسیله‌ی پزشکی است که با عمل جراحی داخل بافت آلت کار گذاشته میشود تا مردانی که به قرص، تزریق و دستگاه وکیوم پاسخ نداده‌اند، بتوانند هر زمان که بخواهند نعوظ کافی برای نزدیکی داشته باشند. این روش، قطعی‌ترین و آخرین پله‌ی نردبان درمان اختلال نعوظ محسوب میشود و برخلاف سایر درمان‌ها، نیاز به تکرار روزانه ندارد.
پاسخ کوتاه: پروتز آلت مؤثرترین درمان دائمی اختلال نعوظ است. رضایت بیماران در مطالعات بین ۹۲ تا ۱۰۰ درصد گزارش شده، اما چون عمل برگشت‌ناپذیر است فقط پس از شکست سایر درمان‌ها و با ارزیابی حضوری فوق تخصص ارولوژی تصمیم‌گیری میشود.
کاشت پروتز آلت تناسلی (penile prosthesis) به روش جراحی در درمان ناتوانی جنسی و اختلال نعوظ به کار می رود و در بیمارانی درنظر گرفته می شود که به درمان های دارویی پاسخ نداده اند یا در افرادی کاربرد دارد که ترجیح می دهند برای برطرف کردن مشکل خود یک راه حل دائمی را انتخاب می کنند.
انواع پروتز آلت تناسلی
پروتز آلت تناسلی در دو دسته‌ی اصلی قرار می‌گیرد و انتخاب بین آنها به شرایط بیمار، بودجه و توصیه‌ی پزشک بستگی دارد:
۱. پروتز بادی (قابل باد شدن)
این نوع پروتز نزدیک‌ترین حالت به نعوظ طبیعی را ایجاد می‌کند. با فشار یک پمپ کوچک که در کیسه‌ی بیضه تعبیه میشود، مایع وارد سیلندرها شده و نعوظ ایجاد میشود. پروتز بادی خود به دو نوع دوتکه و سه‌تکه تقسیم میشود که نوع سه‌تکه بیشترین شباهت را به حالت طبیعی دارد و بیشتر انتخاب میشود.
۲. پروتز غیربادی (نیمه‌سفت)
این نوع از یک جفت میله‌ی منعطف تشکیل شده که آلت را همیشه در حالت نیمه‌سفت نگه می‌دارد و بیمار آن را به‌صورت دستی برای رابطه تنظیم می‌کند. ساختار ساده‌تر و احتمال خرابی کمتری دارد، اما طبیعی‌بودن آن کمتر از نوع بادی است.
| ویژگی | پروتز بادی | پروتز غیربادی |
|---|---|---|
| شباهت به حالت طبیعی | زیاد | متوسط |
| پیچیدگی ساختار | بیشتر | ساده‌تر |
| نحوه‌ی استفاده | با پمپ باد میشود | تنظیم دستی |
در مطالعه ای دیده شده که میزان نعوظ، انزال، ارگاسم (اوج لذت جنسی)، و رضایت مندی کلی جنسی بیمار یکسال بعد از کاشت پروتز، به طور قابل توجهی بالاتر بوده است. دو عارضه اصلی کاشت پروتز آلت عبارتست از بروز نقص مکانیکی در پروتز که منجر به اختلال در عملکرد آن می شود و دیگری بروز عفونت که می تواند منجر به خارج کردن پروتز از آلت شود.
به طور کلی کاشت پروتز یک راه حل جذاب و موثر در افرادی است که به درمان های دارویی پاسخ نمی دهند. شواهد علمی کافی وجود دارد که به دلیل اثربخشی، ایمنی و رضایتمندی بالا، این روش درمانی را به افرادی که به درمان های کمتر تهاجمی پاسخ نمی دهند توصیه می کند.
اگر چه در درمان اختلال نعوظ، بهتر آنست که شریک جنسی بیمار هم شرکت کند اما این امر همیشه امکان پذیر نیست. زمانی که تصمیم به کاشت پروتز آلت گرفته می شود مهم است که بیمار از دیگر درمان های موجود مثل دستگاه وکیوم، استفاده از پروستاگلاندین ها و تزریق اینتراکاورنوزال (تزریق به داخل آلت) و قرص هایی مثل سلدنافیل تادالافیل و مزایا و معایب هرکدام آگاه باشد.
این بیماران یا به درمان های دارویی مثل سیلدنافیل جواب نداده اند یا کاندید مناسبی برای درمان های خوراکی نیستند. در افرادی که اختلال نعوظ آن ها موقعیتی است (یعنی در یک موقعیت خاص مشکل دارند و در دیگر مواقع نعوظ خوبی دارند)، افرادی که با همسر و شریک جنسی خود مشکل و اختلاف دارند، یا آنهایی که اختلال نعوظ آن ها بطور بالقوه برگشت پذیر هست نبایستی کاشت پروتز آلت انجام شود.
کاشت پروتز با بی حسی نخاعی یا بیهوشی عمومی انجام می شود. شدت و مدت زمان درد بعد از عمل متفاوت بوده و غالبا نیاز به مصرف مسکن ها به مدت حداقل یک هفته می باشد. بیمار باید بداند که پروتز آلت حالتی شبیه به نعوظ ایجاد می کند. در یک نوع از پروتزهای سه تکه ای هم طول و قطر آلت افزایش یافته و سفت می شود و اندازه آلت تناسلی مرد به اندازه ای نزدیک به نعوظ طبیعی می رسد اما در کل طول آلت کوتاه تر از حد نرمال حین نعوظ می باشد و سر آلت نیز دچار نعوظ نمی شود. اگر فردی می خواهد بداند که بعد از تعبیه پروتز طول نهایی آلت حین نعوظ چقدر می باشد بایستی بداند که میزان طولی که بعد از کشیدن آلت در حالت شل ایجاد می شود می باشد.
چه کسانی کاندیدای پروتز آلت هستند؟
کاشت پروتز معمولاً آخرین گزینه‌ی درمان اختلال نعوظ است و زمانی توصیه میشود که روش‌های ساده‌تر جواب نداده باشند. این جراحی برای افراد زیر مناسب است:
- مردانی که اختلال نعوظ دائمی دارند و به داروها پاسخ نداده‌اند
- بیمارانی که داروها برایشان عوارض ایجاد کرده یا قابل استفاده نیست
- افرادی که به دنبال یک راه‌حل دائمی و قطعی هستند
- برخی بیماران دچار انحنای شدید آلت (بیماری پیرونی) همراه با اختلال نعوظ
خیلی از مردان با اختلال نعوظ دارای میل جنسی طبیعی بوده و اکثرا ارگاسم (اوج لذت جنسی) و انزال طبیعی دارند. اگر این افراد قبل از کاشت پروتز طبیعی باشند بعد از عمل هم طبیعی خواهند بود ولی اگر مختل باشند بعد از کاشت پروتز هم مختل خواهند بود.
مقایسه انواع پروتز آلت تناسلی
در حال حاضر سه نوع پروتز در ایران در دسترس است. جدول زیر تفاوت‌های اصلی آنها را نشان می‌دهد:
| ویژگی | نیمه‌سخت (قابل انعطاف) | بادی دو تکه | بادی سه تکه |
|---|---|---|---|
| اجزا | دو میله‌ی قابل خم | سیلندر + پمپ (در بیضه) | سیلندر + پمپ + مخزن جدا (زیر دیواره شکم) |
| نحوه فعال‌سازی | با دست بالا آوردن آلت | فشار پمپ در بیضه | فشار پمپ در بیضه |
| سفتی نعوظ | متوسط (همیشه نیمه‌سخت) | خوب | بسیار نزدیک به طبیعی |
| ظاهر در حالت شل | آلت همیشه کمی سفت به نظر می‌رسد | تقریباً طبیعی | کاملاً طبیعی (آلت کاملاً شل میشود) |
| پیچیدگی عمل | ساده‌ترین (کوتاه‌ترین زمان جراحی) | متوسط | بیشترین (سه بخش باید جایگذاری شود) |
| احتمال خرابی مکانیکی | بسیار پایین (بدون قطعه متحرک) | پایین | بالاتر از بقیه (ولی همچنان کم) |
| مناسب برای | سالمندان، مشکلات دستی، نیاز به سادگی | بیمارانی که جراحی ساده‌تر می‌خواهند | اکثر بیماران (محبوب‌ترین انتخاب) |
نکته: پروتز سه تکه ای محبوب‌ترین نوع است زیرا هم نعوظ نزدیک به طبیعی ایجاد می‌کند و هم در حالت غیرفعال آلت کاملاً شل و طبیعی به نظر می‌رسد. با این حال انتخاب نوع پروتز به شرایط بدنی بیمار، سابقه جراحی و نظر جراح بستگی دارد.
مراحل عمل جراحی پروتز آلت
عمل کاشت پروتز آلت معمولاً بین ۴۵ دقیقه تا ۲ ساعت طول می‌کشد و مراحل آن به این شکل است:
- آماده‌سازی و بیهوشی: بیمار با بی‌حسی نخاعی یا بیهوشی عمومی آماده میشود. ناحیه جراحی ضدعفونی و آنتی‌بیوتیک وریدی تزریق میشود.
- برش جراحی: یک برش کوچک (معمولاً ۳ تا ۵ سانتی‌متر) در ناحیه زیر آلت یا بالای آن ایجاد میشود.
- گشادکردن حفره‌های نعوظی: جراح فضای داخل دو جسم غاری آلت را با ابزار مخصوص آماده می‌کند تا سیلندرها جا بگیرند.
- اندازه‌گیری و انتخاب سایز: طول و قطر حفره‌ها اندازه‌گیری شده و پروتز متناسب از بین سایزهای موجود انتخاب میشود.
- جایگذاری سیلندرها: سیلندرهای پروتز داخل دو جسم غاری قرار داده می‌شوند.
- نصب پمپ و مخزن (در نوع بادی): پمپ داخل بیضه و مخزن مایع (در نوع سه تکه) زیر دیواره شکم قرار می‌گیرد.
- بستن برش و بخیه: زخم با بخیه‌های قابل جذب بسته میشود و پانسمان قرار داده میشود.
مهم: در روز جراحی، شرکت نمایندگی پروتز تمام سایزهای مورد نیاز را به بیمارستان تحویل می‌دهد تا جراح بتواند بهترین اندازه را حین عمل انتخاب کند. به همین دلیل سایز پروتز قبل از عمل قطعی نیست.
دوران نقاهت بعد از عمل پروتز آلت
بعد از عمل بیمار معمولاً همان روز یا روز بعد مرخص میشود. روند بهبودی مرحله‌به‌مرحله پیش می‌رود:
| بازه زمانی | وضعیت بیمار | نکات مهم |
|---|---|---|
| هفته اول | درد و تورم متوسط تا زیاد | مصرف مسکن و آنتی‌بیوتیک طبق دستور، استراحت نسبی |
| هفته دوم تا سوم | کاهش تدریجی درد و تورم | بازگشت به کارهای سبک اداری ممکن است |
| هفته چهارم تا ششم | فعال‌سازی اولیه پمپ توسط پزشک | آموزش نحوه کارکردن با پمپ و باد و خالی کردن پروتز |
| بعد از ۶ هفته | اجازه شروع فعالیت جنسی | تمرین روزانه باد و خالی کردن پروتز برای انعطاف‌پذیری بافت |
هشدار: قبل از تأیید پزشک هرگز خودسرانه پمپ را فعال نکنید و از نزدیکی خودداری کنید. فعال‌سازی زودهنگام می‌تواند باعث جابجایی پروتز یا آسیب به بافت شود.
طول عمر پروتز آلت و شرایط تعویض
پروتزهای نیمه‌سخت به دلیل نداشتن قطعه متحرک، عمر بسیار بالایی دارند و معمولاً تا پایان عمر بیمار نیاز به تعویض پیدا نمی‌کنند. پروتزهای بادی سه تکه ای نسل جدید عمر متوسط ۱۵ تا ۲۰ سال دارند و در صورت خرابی مکانیکی (مثل نشت مایع یا از کار افتادن پمپ) قابل تعویض هستند.
تعویض پروتز از نظر جراحی ساده‌تر از کاشت اولیه است، زیرا فضای لازم از قبل آماده شده و جراح فقط قطعه خراب را با قطعه جدید جایگزین می‌کند.
نکته: بیشتر شرکت‌های سازنده برای پروتزهای خود ضمانت چندین‌ساله ارائه می‌دهند. هنگام مشاوره با جراح، درباره مدت ضمانت برند انتخابی حتماً سؤال کنید.
تفاوت پروتز آلت با پیوند آلت تناسلی
برخی بیماران پروتز آلت را با پیوند آلت تناسلی اشتباه می‌گیرند. این دو روش کاملاً متفاوت هستند:
پروتز آلت
پیوند آلت
بنابراین اگر آلت شما سالم است ولی نعوظ ندارید، درمان شما پروتز است نه پیوند. پیوند آلت فقط در مواردی مطرح میشود که خود اندام از بین رفته باشد.
مقایسه پروتز آلت با سایر روش‌های درمان اختلال نعوظ
قبل از تصمیم به عمل پروتز، مهم است بدانید هر روش درمانی چه مزیت و محدودیتی دارد:
| روش درمانی | نحوه عملکرد | مزیت اصلی | محدودیت اصلی |
|---|---|---|---|
| قرص (سیلدنافیل، تادالافیل) | افزایش جریان خون با خوراکی | ساده و غیرتهاجمی | در همه بیماران مؤثر نیست، نیاز به مصرف قبل از هر نزدیکی |
| تزریق به آلت | تزریق دارو به جسم غاری آلت | مؤثر حتی وقتی قرص جواب نمی‌دهد | درد تزریق، خطر نعوظ طولانی‌مدت |
| دستگاه وکیوم | ایجاد خلأ و کشیدن خون به آلت | بدون جراحی، بدون دارو | غیرطبیعی بودن ظاهر و حس، نیاز به حلقه نگهدارنده |
| پروتز آلت | جایگذاری وسیله مکانیکی داخل آلت | راه‌حل دائمی، نعوظ در هر زمان دلخواه | نیاز به جراحی، برگشت‌ناپذیر |
به همین دلیل پروتز آلت آخرین گام درمانی است و زمانی توصیه میشود که روش‌های ساده‌تر جواب نداده باشند یا بیمار شرایط خاصی داشته باشد.
چه گروه‌هایی بیشترین سود را از پروتز آلت می‌برند؟
اگرچه پروتز برای هر مردی با اختلال نعوظ مقاوم به درمان کاربرد دارد، برخی گروه‌ها نتایج بهتر و رضایت بالاتری تجربه می‌کنند:
بیماران دیابتی
دیابت از شایع‌ترین علل اختلال نعوظ شدید است. در بسیاری از دیابتی‌ها قرص‌ها مؤثر نیستند و پروتز تنها راه‌حل مطمئن است. مطالعات نشان داده رضایت دیابتی‌ها از پروتز بسیار بالاست.
بعد از جراحی سرطان پروستات
جراحی رادیکال پروستات در بسیاری از موارد به اعصاب نعوظ آسیب می‌زند. اگر بعد از ۱ تا ۲ سال نعوظ بازنگشت، پروتز بهترین گزینه برای بازگرداندن عملکرد جنسی است.
بیماری پیرونی (کجی آلت)
در موارد شدید پیرونی که همزمان اختلال نعوظ هم وجود دارد، جراح می‌تواند حین کاشت پروتز انحنای آلت را هم اصلاح کند و با یک عمل هر دو مشکل را حل کند.
آسیب نخاعی و ضربه لگنی
مردانی که بر اثر تصادف یا آسیب نخاعی نعوظ خود را از دست داده‌اند، با پروتز می‌توانند رابطه جنسی مستقل داشته باشند. در این گروه معمولاً میل جنسی حفظ شده و پروتز فقط بخش مکانیکی نعوظ را تأمین می‌کند.
هزینه پروتز آلت تناسلی
قیمت عمل پروتز آلت بسته به چند عامل تغییر می‌کند و نمی‌توان عدد ثابتی اعلام کرد. مهم‌ترین عوامل مؤثر بر هزینه عبارتند از:
- نوع پروتز: پروتزهای نیمه‌سخت ارزان‌تر از بادی دو تکه هستند و بادی سه تکه بالاترین قیمت را دارد.
- برند پروتز: پروتزهای ساخت کشورهای مختلف (سوئیس، دانمارک، آرژانتین) قیمت‌های متفاوتی دارند.
- هزینه بیمارستان و بیهوشی: بسته به بیمارستان محل عمل تغییر می‌کند.
- حق‌الزحمه جراح: تجربه و تخصص جراح در قیمت نهایی مؤثر است.
هزینه پروتز الت تناسلی مردان بر اساس نرخ ارز و کشور سازنده متفاوت است. به عنوان نمونه برند سمی ریژید که نوع ساده پروتز آلت است حدودی بین 300 تا 350 میلیون و نوع 3 تکه ی آن بین 1و نیم تا 2 میلیارد قیمت دارد.
بیمه و پروتز آلت: برخی از بیمه‌های تکمیلی بخشی از هزینه جراحی پروتز آلت را پوشش می‌دهند. قبل از عمل حتماً با بیمه خود مشورت کنید. برای اطلاع از هزینه دقیق و شرایط پرداخت، با مطب تماس بگیرید.
پروتز آلت تناسلی در تهران
دکتر محمد جباری، جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی، عمل کاشت پروتز آلت تناسلی را در بیمارستان‌های مجهز تهران انجام می‌دهد. فوق تخصص ارولوژی ترمیمی مستقیماً با جراحی‌های بازسازی دستگاه ادراری و تناسلی مردان سروکار دارد و تجربه بالایی در جایگذاری انواع پروتز (نیمه‌سخت و بادی سه تکه) فراهم می‌کند.
برای ارزیابی شرایط خود و مشورت درباره مناسب‌ترین نوع پروتز، نوبت ویزیت حضوری بگیرید:
مشاوره حضوری با فوق تخصص ارولوژی ترمیمی
سوالات متداول
۱. آیا پروتز آلت از بیرون قابل تشخیص است؟
خیر. به‌خصوص پروتز بادی سه تکه در حالت غیرفعال کاملاً شل و طبیعی به نظر می‌رسد و حتی شریک جنسی بدون اطلاع قبلی متوجه آن نمی‌شود. فقط پمپ کوچک داخل بیضه با لمس دقیق حس میشود.
۲. آیا پروتز آلت روی باروری تأثیر می‌گذارد؟
پروتز آلت تأثیری بر باروری ندارد. مسیر عبور اسپرم از پروتز مجزاست و انزال به‌طور طبیعی صورت می‌گیرد. البته اگر قبل از عمل مشکل باروری جداگانه‌ای وجود داشته باشد، پروتز آن را حل نمی‌کند.
۳. آیا پروتز آلت در MRI یا گیت فرودگاه مشکل ایجاد می‌کند؟
پروتزهای آلت از جنس سیلیکون و فلزات غیرمغناطیسی ساخته شده‌اند و انجام MRI با آنها بی‌خطر است. همچنین در گیت‌های امنیتی فرودگاه زنگ نمی‌زنند. فقط در صورت نیاز به MRI بهتر است تکنسین را از وجود پروتز مطلع کنید.
۴. آیا محدودیت سنی برای کاشت پروتز وجود دارد؟
محدودیت سنی مشخصی وجود ندارد. بیماران از ۳۰ ساله تا بالای ۸۰ سال با موفقیت پروتز گذاشته‌اند. ملاک اصلی وضعیت عمومی سلامت بیمار و تحمل بیهوشی است، نه سن تقویمی.
۵. آیا بعد از کاشت پروتز می‌توان ورزش سنگین انجام داد؟
بله. بعد از بهبود کامل (معمولاً ۶ تا ۸ هفته) هیچ محدودیتی برای ورزش، دوچرخه‌سواری، شنا یا فعالیت بدنی سنگین وجود ندارد. پروتز کاملاً داخل بدن است و با فشار بیرونی آسیب نمی‌بیند.
۶. آیا پروتز آلت روی ادرار کردن تأثیر دارد؟
پروتز آلت هیچ ارتباطی با مجرای ادرار ندارد و روی عملکرد ادراری تأثیری نمی‌گذارد. سیلندرهای پروتز داخل جسم غاری قرار می‌گیرند که ساختاری جدا از مجرای ادراری است.
۷. آیا می‌توان پروتز را از یک نوع به نوع دیگر تغییر داد؟
بله. اگر بیماری پروتز نیمه‌سخت دارد و می‌خواهد به بادی سه تکه ارتقا دهد، یا اگر پروتز قبلی خراب شده باشد، جراح می‌تواند در یک عمل جدید نوع پروتز را تغییر دهد. این جراحی از نظر فنی قابل انجام است اما باید با جراح بررسی شود.
مهدي
یکشنبه ۱۶ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
تعداد بازدید: 306
مشاهده پرسش
همیارسیستم