علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۸ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 778 مشاهده پرسش
    سلام آلت من در حالت عادی بسیار کوچک است یعنی در حد 2تا3 cm و در حالت سفت شده در حدود 10 cm است میشه با جراحی این مشکل رو برطرف کرد البته در کودکی و نوجوانی چاق بودم من ، ولی الان چندین سال است که از آن حالت چاقی در آمده ام من 38 سال سن دارم و متاهل هستم اگر امکان جراحی برای من است لطفا راهنمایی کنید ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۸ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      سایز آلت در حالت شل به شرایط دمایی و حالات روانی فرد بستگی دارد در هوای گرم و وقتی که فرد ریلکس هست آلت شل می شود و بزرگتر به نظر می رسد و در هوای سرد و یا وقتی فرد ریلکس نیست و دچار استرس و حالاتی مشابه هست یا کمی عصبی است آلت منقبض و جمع می شود و کوتاه تر به نظر می رسد. در افراد حساس و استرسی این حالت همیشگی است. در افراد چاق هم ممکن است داخل برود یا در مواردی که فرد بد ختنه شده باشد. عکس ها رو دیدم جراحی برای شما نتیجه بخش نخواهد بود.
  • تصویر کاربر عبدالله پنجشنبه ۸ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 244 مشاهده پرسش
    با عرض سلام وخسته نباشيد اقا دكترمن مشكل واريكوسل دارمبايد عمل بكنم ؟ با اينكه بچه هم دارم . و اخيرا احساس ميكنم ادرارم بي اختياري شده بعد از ادرارم قطراتي خارج مي شه آيا ربطي به واريكوسل دارد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۸ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بايد عمل بكنم ؟ با اينكه بچه هم دارم .......................چون بچه دارید نیازی نیست مگه اینکه بازم بچه بخواهید و اقدام بکنید و بچه دار نشوید
      و اخيرا احساس ميكنم ادرارم بي اختياري شده بعد از ادرارم قطراتي خارج مي شه ، آيا ربطي به واريكوسل دارد ؟.........................خیر ربطی ندارد
  • تصویر کاربر سارا پنجشنبه ۸ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 304 مشاهده پرسش
    من ٣٢ ساله و مجرد هستم . مدت 4 ماه به ويروس نوع 6 مبتلا شدم . دو بار كوتر انجام دادم ولي باز فرداي روزي كه كوتر انجام ميشد زگيل جديد داشتم كه با سركه سيب شستشو دادم . الان ضايعه اي ندارم . ٢5 ارديبهشت واكسن گارداسيل تزريق كردم . هر روز يه قرص well woman . يك روز در ميان يه ويتامين سي ١٠٠٠ و هفته اي يه دونه ويتامين دي 5٠٠٠٠و يه ويتامين E ميخورم به همراه مصرف روزانه سركه سيب و چاي سبز . ميخاستم بدونم قرص مولتي ويتامين همين رو ادامه بدم و اگر قرص ahcc رو دو ميلي گرم در روز به مدت دو ماه بخورم تاثير داره يا خير
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۸ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بالاخره بی تاثیر هم نیست اگر چه درمان کامل نیست و بایستی دوره 6 ماهه باشد و ترجیحا 3 گرم روزانه
      البته نباید در مصرف داروها و ویتامین ها زیاده روی کنید که خودش میتونه مضر هم باشد
  • تصویر کاربر ابوالفضل جمعه ۹ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 350 مشاهده پرسش
    سلام دکتر جان و عرض ادب من حدود 2 هفته پیش در بیضه چپ و پهلوی چپ احساس درد شدید کردم و به درمانگاه مراجعه کردم و ازمایش دادم که نشاندهنده وجود خون در ادرار بود و سونوگرافی هم کردم که احتمال وجود سنگ نشان داد بعد که به دکترم مراجعه کردم گفت احتمالا سنگ کوچکی بوده که دفع کردی .. بعد برای اطمینان سیتی اسکن هم انجام دادم که فرمودند در سمت چپ لگن دانسیته کلیشیفه یا فولوبولیت وجود داره و مشکلی نیست .ولی بعد از گذشته این اتفاق من در لگن چپ و بیضه چپ بعضی وقت ها احساس درد میکنم . با این وجود عکس رنگی ام انداختم ممنون میشم نظر شما رو بدونم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۸ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در سی تی اسکن و عکس رنگی که همه چیز نرمال است و ظاهرا درد بیضه تان ارتباطی با سنگ ندارد.
    2. تصویر کاربر ابوالفضل پنجشنبه ۸ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      مچکرم از پاسخگویتون و اینکه من بعد از این اتفاق در لگن سمت چپ و بیضه چپ احساس درد دارم دکتر جان ، بنظرتون علت چیست ؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۹ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      علل متعددي ميتونه داشته باشه مثل درد هاي عصبي با منشا ديسك كمر و واريكوسل و فتق و التهاب پروستات و .......
    4. تصویر کاربر ابوالفضل جمعه ۹ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      بی نهایت سپاسگزارم.
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۹ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      موفق باشيد
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر حامد یکشنبه ۱۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 705 مشاهده پرسش
    با سلام.بنده 34 ساله هستم چند وقتی است که پس از اتمام ادرار و بلند شدن چند قطره ادرار بطور غیر ارادی از مثانه خارج میشه ولی هیچ دردی هنگام تخلیه ادرار احساس نمیکنم و هنگام خارج شدن ، اردار خیلی کم مارپیچ است و هیچ کدام از علایم دیگر بیماری پروستات را بجز تکرر ندارم . به دکتر مراجعه کردم و آزمایش ادرار دادم که نتیجه R.B.C/hpf = 3_4 داشت سپس سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات انجام دادم که نتیجه آن عبارتست از LK=111mm و pk=111mm ضخامت متوسط پارانشیم کلیه ها 14mm بود و مثانه ضخامت جداری طبیعی دارد و فاقد سنگ است و پرستات هم با ابعاد 38×38×30 mm و حجم 23cc پارانشیم طبیعی است . و PVR=50CC است. دکتر تشخیص بزرگی پرستات دادن و یکماه سیپروفلاکساسین و 40 روز قرص پروستان مصرف نمودم.ولی نتیجه ای حاصل نشد و هنوز تکرر ادرار دارم.جناب آقای دکتر الان باید چه کاری انجام بدهم ؟در پایان اگر پزشک حاذقی در اصفهان می شناسین معرفی نمایید. با تشکر از راهنماییتان .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۸ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      امکانش هست بمدت 24 ساعت ادرار خود را از نظر دفعات و میزان حجم دفع ادرار در جدولی چارت کنید؟
      ضمن اینکه کسی را در اصفهان نمی شناسم
    2. تصویر کاربر حامد شنبه ۱۰ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      با سلام و تشکر فراوان . دستور شما رو انجام دادم و نتیجه آن اجمالا عبارتست از اینکه از صبح جمعه ساعت 6 تا صبح شنبه ساعت 6 هشت مرتبه تخلیه ادرار داشتم به میزان 900 سی سی یعنی سه شیشه نوشابه کوچیک. اما تفضیل آن عبارتست از
      1.ساعت 6 صبح یک لیوان یکبار مصرف +یک چهارم لیوان
      2.ساعت 7/15 یک چهارم لیوان یکبار مصرف نایلونی
      3.ساعت 12/15 یک لیوان
      4.ساعت 16/10 یک لیوان
      5.ساعت 19/05 نصف لیوان
      6.ساعت 21/25 کمتر از نصف لیوان
      7.ساعت 23/30 نصف لیوان
      8.ساعت 5/40 صبح یک لیوان
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      از نظر علمی تا ۸ بار در تعریف تکرر ادرار قرار نمی گیرد ضمن اینکه شما در مواردی ادرار تان را خیلی خوب نگهداشته اید و ظاهرا مشکلی هم نبوده مثل ۵ ساعت بین صبح تا ظهر یا ۶ ساعت شب تا صبح .
      لذا به نظر من شما بیمار محسوب نمی شوید و مشکلی ندارید.
      بابت خروج چند قطره بعد ازاتمام ادرار هم توصیه می کنم استبراء کنید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 538 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط