علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر فاطمه یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 400 مشاهده پرسش
    سلام، آقای دکتر ، پیرو سوال قبلیم،من ده سال و نیم پیش که گفتم دوستم سینه منو مکید بطوریکه زخم شد نوک سینه م، اگه دستش به ناحیه تناسلیش زده باشه و بعد به نوک سینه من امکان داره زگیل بگیرم، ما با لباس زیر کنار هم خوابیده بودیم اگه کشاله رانمون با هم تماس پیدا کرده باشه امکان ابتلای من هست؟ من نمیدونم اون زگیل داشته یا نه، الان من ضایعه ای روی رانم نمیبینم، ضمن اینکه بعد از ده سال ازمایش اچ پی وی از دهانه رحمم منفی شد، چجوری مطمین باشم که نگرفتم؟
    1. تصویر کاربر فاطمه یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)
      آقای دکتر منظورم از کشاله ران قسمت داخلی ران هست
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      آقای دکتر ، پیرو سوال قبلیم،من ده سال و نیم پیش که گفتم دوستم سینه منو مکید بطوریکه زخم شد نوک سینه م، اگه دستش به ناحیه تناسلیش زده باشه و بعد به نوک سینه من امکان داره زگیل بگیرم؟..............................خیر
      ما با لباس زیر کنار هم خوابیده بودیم اگه کشاله رانمون با هم تماس پیدا کرده باشه امکان ابتلای من هست؟...........................خیر
      من نمیدونم اون زگیل داشته یا نه، الان من ضایعه ای روی رانم نمیبینم، ضمن اینکه بعد از ده سال ازمایش اچ پی وی از دهانه رحمم منفی شد، چجوری مطمین باشم که نگرفتم؟................................همین که آزمایش دادید و ضایعه ای ندارید یعنی مبتلا نشده اید

    3. تصویر کاربر فاطمه یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)
      ممنون از لطف شما، شما پزشکان دست خدا روی زمین هستید،
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلامت باشید

    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر ملورین یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 532 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر،بنده ترس شدیدی از زگیل تناسلی دارم در حدی که حاضرم بمیرم ولی زگیل نگیرم،برای تسکین درد دندانم قرص آموکسی سیلین و مترونیدازول خوردم بعد اتمام خارش شدید واژن و مقعد گرفتم الان مقعدم یه ضایعه گوشتی دراومده لمسش که میکنم دردناکه و میخاره،اینم بگم که مجردم و آخرین رابطه جنسیم به تابستون برمیگرده،لطفا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۳ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام زگیل نیست

    2. تصویر کاربر ملورین شنبه ۲۳ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)
      ضربان قلبم رو هزار بود و نزدیک به سکته کردن،میتونم بدونم چیه؟چی استفاده کنم؟
    3. تصویر کاربر ملورین شنبه ۲۳ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)
      عکسی که فرستادم رو دریافت کردین؟ببخشید اینقد سوال میپرسم
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      بله عکس را دیدم برجستگی مخاطی چین مقعدی است

    5. تصویر کاربر ملورین یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)
      متشکرم آقای دکتر عزیز
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      باشید

    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر لیلا شنبه ۲۳ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 573 مشاهده پرسش
    با عرض سلام
    آقای دکتر حدود دو هفته است که کلیه درد دارم و ادرارم همراه با خون و لخته خون است بخاطر کرونا مطب ها تعطیل بود ولی شرایط خوبی ندارم و‌نگرانم لطف کنید من چکار کنم و اکر نطب یا بیمارستان هستید ویزیت بشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۳ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      اگر تهران هستید امروز تا قبل از 8 شب می تواندب به مطب مراجعه کنبد

  • تصویر کاربر سینا شنبه ۲۳ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 319 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید
    میواستم ببینم زایده هایی که روی ناحیه تناسلی دارم زگیل هست یا خیر ؟
    تا جایی که یادمه از بچگی همین بوده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۳ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      خیز زگیل نیستند

    2. تصویر کاربر سینا شنبه ۲۳ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)
      خیلی ممنونم
      پس ینی مشکلی نداره دیگه؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۳ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      خیر مشکلی ندارد

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سینا شنبه ۲۳ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 786 مشاهده پرسش
    با عرض سلام خدمت شما اقای دکتر بنده19 سالمه ساکن شهرستان وقتی که ادرار را تخلیه میکنم هیچ مشکلی ندارم مثل قبل هستم وفشار ان خیلی زیاد است اما در اخر چند قطره می ماند که با فشار خارج نمی شود که باید با دست انجام دهم وبعد از ان احساس ماندن ادرار رادارم به گونه ای که ادرار از مثانه خارج ودر الت قرار دارد این احساس بعضی مواقع بعد از 5دقیقه ازبین میرود ودر بعضی مواقع وجود ندارد وبعد از نیم ساعتی به وجود می ایدوروی کمرم وچند ستون مهره لکه های قهوایی به وجود امد در ابتدا کوچک وروی چند مهره کمر بود وبا گذشت مدتی زیاد شد ودرکمرم در خیلی کمی درارم با تشکر از پاسخ شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۳ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      برای تخلیه کامل ادرار بایستی استبرا کنید تا باقیمانده ادرار در مجرا تخلیه شود. اینحالت غالبا بدلیل خودارضایی رخ می دهد. استبراء عملي است كه مردها بعد از بيرون آمدن ادرار انجام مي ‏دهند تا اطمينان پيدا كنند ادرار در مجرا نمانده است بدینصورت که بعد از پایان یافتن ادرار ، سه مرتبه با انگشت ميانه دست چپ از حد فاصل مقعد تا بيخ آلت كشيده و بعد انگشت شست را روي آلت و انگشت سبابه (پهلوي شست) را زير آن گذاشته و سه مرتبه تا ختنه‏ گاه بكشند و پس از آن سه مرتبه سر آلت را فشار دهند. برای لکه های قهوه ای با متخصص پوست مشورت کنید.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 541 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط