اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 260 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید
    من جوان 22 ساله ای هستم
    حدود چند ماه پیش احساس گرما در بیضه ها میکردم و در اینترنت سرچ کردم دیدم من تمام نشانه های واریکوسل رو دارم سریعا به دکتر اورولوژ مراجعه کردم و ایشون معاینه کرد و سونوگرافی نوشت
    در جواب سونوگرافی اوومده که همه چی نرمال هست و یه کیست در بیضه سمت راست وجود داره که دکتر گفتن نیاز به درمان نیست و اگر درد داشتی مراجعه کن
    اما من سوال داشتم :
    1- امکان داره که واریکوسل در سونوگرافی دیده نشه ؟
    2 - این که این گرما میتونه از کیست باشه

    در ضمن رگ های بیضه چپ از بیضه راست بیشتره یا نشانه واریکوسل در بیضه چپم هست ؟

    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام

      1- امکان داره که واریکوسل در سونوگرافی دیده نشه ؟...............................معمولا دیده میشه در معاینه یا سونو بالاخره تشخیص داده میشه
      2 - این که این گرما میتونه از کیست باشه ...............................خیر
      در ضمن رگ های بیضه چپ از بیضه راست بیشتره یا نشانه واریکوسل در بیضه چپم هست ؟ ......................................متوجه سوال نشدم
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 8674 مشاهده پرسش
    حدود کمتر از یک ماه هست که بیضه سمت چپم به سمت بالا جمع شده البته بعضی اوقات نرمال میشه ولی دوباره جمع میشه جوری که احساس میکنم کیسه خیلی جمع میشه و یه توده کوچیک که البته به بیضه وصل نیست بالای بیضه دیده میشه وگاهی یه درد خیلی خیلی کم تو ناحیه زیر بیضه چپ و کشاله ران و.گاهیم سمت کلیه ها حس میکنم مجردم البته این داستان روی حس جنسی تاثیری نداشته و حتی روی حجم منی تکرر ادرار دارم ولی خون در ادرار و.منی ندارم فوتبال و بدنسازی کار کردم.ممنون بابت وقتی که گذاشتید و جوابتون??
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      جمع شدن بیضه یا بیضه ها امری نرمال هست و بدلیل اسپاسم عضلات مربوطه هست که در برخی افراد رخ می دهد و نشانه بیماری نیست ولی بابت توده و دردی که گفتید سونوگرافی انجام دهید
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۵ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 444 مشاهده پرسش
    سلام .خسته نباشید .
    عرضم به خدمتت دو روز پیش بیضه چپم خود به خود یکم درد گرفت فکر کردم حتما بهش فشار اومده بعد یک ساعت خوب شد تا دیشب که خوابیدم تو خواب ارضا شدم بعد از 3_4ساعت بعد باز شروع کرد وقتی از خواب بلند میشم احساس نمیکنم ولی بعدش احساسش میکنم و ب ظاهر هیچگونه تورم و قرمزی دیده نمیشه .درد از بیضه تا زیر شکم هست خیلی زیاد نیست .وفقط در قسمت چپ هست .. و در منطقه ما هیچ گونه متخصصی وجود نداره.لطفا راهنماییم کنید ممنون درد را به صورت باریک از بیضه تا کلیه حس میکنم و بیضه به دست زدن هم زیاد حساس نیست .حس میکنم درد یکم بالاتر از بیضه هست یا اطرافش
    1. تصویر کاربر علی چهارشنبه ۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      در ضمن بعضی وقتا کلیه هام هم درد میکنه . و بعضی مواقع هم هنگام ادرار یکم سوزش دارم .
      و درد از خود بیضه هست فکر کنم .لطفا راهنماییم کنید ممنون
    2. تصویر کاربر علی چهارشنبه ۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      وامروز به دست زدن و برخورد با پا یکم حساس هست ودرد میگیره
    3. تصویر کاربر علی چهارشنبه ۱ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      آقای دکتر اینم اضافه کنم که امروز درد بیضه خفیف هست و در راه رفتن و دراز کشیدن بهتر میشود و هنگام نشستن و تماس دست بدتر میشود .
      و بیضه چپ بعضی مواقع به حالت کشیده و بزرگتر هست.و بعضی مواقع هم عادی هست .لطفا هر چه سریعتر جوابم را بدهید
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظرم بهتره سونوگرافی از بیضه ها و کلیه ها انجام دهید عفونت، ضربه، التهاب، سنگ کلیه ، واریکوسل و ..... از علل احتمالی هستند
    5. تصویر کاربر علی جمعه ۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام .
      امروز در حالت عادی درد ندارد ولی به دست زدن یا برخورد با پا کمی درد میگیرد و قرمزی و تورم در ان دیده نمیشود .و زیر شکم و کشاله ران هم کمی درد میکند
      و شبا که هورا سرده هر دو کلیه ام خیلی درد میکنند
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      اگر با گرم نگهداشتن و استراحت بهتر نشد سونوگرافی انجام دهید
    7. تصویر کاربر علی شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      با گرم نگه داشتن و استراحت بهتر میشه ولی با هوای سرد و فعالیت باز درد میگیره .
      پیش ما متخصص نیست لطفا راهنماییم کنید امروز پنجمین روزم هست..
      دارویی چیزی تجویز کنید لطفا
    8. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۵ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلکسیب ۱۰۰ میلی هر ۱۲ ساعت برای ۲ هفته
    9. نمایش سایر 7 پاسخ
  • تصویر کاربر دانیال شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 232 مشاهده پرسش
    سلام میخاستم بگم نوک آلتم زیر ختنه گاهم دوشبه خیلی میسوزه علتش چیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۴ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      التهاب و حساسیت پوستی از علل آن هست. اگر از داخل باشد عفونت یا التهاب مجرای ادراری و پروستات هم میتونه از عللش باشه. اگر آزار دهنده هست بهتر توسط ارولوژیست معاینه شود.
  • تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 202 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    بنده 22 سال سن دارم طول آلت تناسلی من در حالت کشیده تقریبا 11.5 سانتی متر هست و در حالت عادی گاهی اوقات شبیه آلت تناسلی کودکان می،شود ...
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      سایز آلت تان نرمال هست کوچک شدن آلت در حالت شل معمولا تابع دمای هوا و وضعیت روانی و عصبی فرد هست و در افراد حساس، وسواسی و استرسی معمولا بصورت جمع می باشد و این بیانگر بیماری خاصی نیست و اهمیتی هم ندارد چون ملاک اصلی طول آلت در حالت نعوظ می باشد که برای شما نرمال هست.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط